Topinambur, zwany też słonecznikiem bulwiastym (Helianthus tuberosus L.), karczochem jerozolimskim lub gruszką ziemną to roślina z rodziny astrowatych. Spokrewniony jest z dobrze nam znanym słonecznikiem zwyczajnym. Bulwa pochodzi z Ameryki Północnej, gdzie uprawiana była przez Indian jeszcze w czasach prekolumbijskich. Swoją nazwę topinambur zawdzięcza również właśnie Indianom, a konkretnie brazylijskiemu plemieniu Tupinamba, które zajmowało się jego uprawą. Topinambur przybył do Europy dopiero w XVII w., a hodowla rośliny w Polsce zaczęła się od roku 1730.

Słonecznik bulwiasty jest rośliną wieloletnią, mrozoodporną i łatwą w pielęgnacji. Potrafi osiągnąć wysokość nawet pięciu metrów! Kwiaty topinamburu przypominają słonecznik zwyczajny. Jego jadalne bulwy wyglądają jak korzenie imbiru, są soczyste i mają subtelny, lekko słodkawy, orzechowy smak, podobny do karczochów i orzechów brazylijskich. Bulwy topinambura nadają się do gotowania, pieczenia i smażenia, ale można jeść go również na surowo, marynować i kisić. Roślina doceniana jest szczególnie we Włoszech i we Francji, gdzie zyskała sławę jako główny składnik kremowych zup oraz delikatnych frytek i chipsów. Topinambur traktowany jest tam jako rarytas, wyszukany dodatek do dań w ekskluzywnych restauracjach.

Topinambur – właściwości i wpływ na organizm człowieka

  • 20% jadalnej bulwy rośliny stanowi inulina – substancja ta obniża indeks glikemiczny i kaloryczność spożytego pokarmu oraz zmniejsza insulinooporność, a w konsekwencji obniża poziom cukru we krwi; jest pomocna w leczeniu cukrzycy typu 2
  • słonecznik bulwiasty obniża poziom tzw. „złego” cholesterolu w organizmie
  • zapobiega miażdżycy
  • reguluje ciśnienie tętnicze krwi
  • oczyszcza organizm – przyspiesza wydalanie z organizmu szkodliwych toksyn, ułatwia również usuwanie alkoholu z krwi
  • wspomaga odchudzanie i pracę układu pokarmowego – dzięki wysokiej zawartości błonnika i inuliny topinambur daje uczucie sytości, usprawnia trawienie, pobudza perystaltykę jelit, dzięki czemu reguluje rytm wypróżnień i zapobiega zaparciom
  • wykazuje działanie przeciwnowotworowe
  • zapobiega chorobom jelita grubego – roślina zabija bakterie powodujące biegunki i zapalenie jelita grubego, zmniejszając tym samym prawdopodobieństwo powstania polipów, owrzodzeń, a nawet chorób nowotworowych
  • ułatwia przyswajanie żelaza, wapnia i magnezu
  • wspomaga nasz układ nerwowy – dzięki wysokiej zawartości w roślinie witamin z grupy B (a zwłaszcza niacyny) oraz magnezu – spożywanie topinamburu przyczynia się do poprawy koncentracji, a także łagodzi stres

Topinambur w Polsce

Na świecie istnieje wiele odmian uprawnych topinamburu, natomiast w Polsce od 1998 r. zarejestrowane mamy dwie:

  • Albik – posiada białe, maczugowate bulwy
  • Rubik – ma fioletowe, nieregularne bulwy

W dawnej Polsce topinambur nazywany był bulbą, gdulą ziemną, świniakiem, świnim chlebem i świnim orzechem. Tak specyficzne nazewnictwo bulwy wynika z faktu, że wykorzystywana była ona ówcześnie głównie jako roślina pastewna.

Obecnie topinambur jest nie tylko rośliną jadalną, ale służy wciąż jako pasza dla zwierząt, roślina ozdobna, a nawet produkuje się z niego alkohol.

Źródła:– „Wartość odżywcza i prozdrowotna słonecznika bulwiastego” I. Mystkowskiej i K. Zarzeckiej, poradnikzdrowie.pl (Topinambur – słonecznik bulwiasty – właściwości autorstwa Anny Majewskiej, wikipedia.pl, topinambur.info.pl

JEŚLI PODOBAŁ CI SIĘ ARTYKUŁ, PODZIEL SIĘ NIM KLIKAJĄC LUBIĘ TO LUB UDOSTĘPNIJ.